1-6- اهمیت غذائی کنجد

دانه های سفید تا زرد کنجد بصورت کامل در تهیه نان، کیک و شیرینی مورد استفاده قرار می گیرند. دانه و برگ کنجد بعنوان داروی گیاهی در طب سنتی کاربرد دارند. دانه کنجد از لحاظ پروتئین، چربی، کلسیم و فسفر غنی بوده و منبع خوبی از ویتامین های Aو B( شامل تیامین، ریبوفلاوین و نیاسین) محسوب می شود. مقدار پروتئین دانه کنجد به مقدار نیتروژن خاک بستگی داشته و غالبا بین 19 تا 27 درصد متغیر می باشد. میزان روغن دانه کنجد از 45 تا بیش از 60 درصد متغیر است و وجود بیش از 50 درصد روغن در دانه مطلوب بشمار می رود. تولید ارده، حلوا ارده و حلوا شکری از دانه کنجد از کاربرد های مهم دانه کنجد می باشند. این محصولات به دلیل داشتن مقدار زیادی پروتئین و روغن پر کیفیت، غذائی مقوی به شمار می روند(خواجه پور،1386).
1-7- خصوصیات روغن کنجد
به دلیل کیفیت عالی بذر کنجد، این بذر را ملکه دانه های روغنی می نامند. روغن کنجد در گروه روغن های غیر خشک شونده(not drying oil) با ضریب یدی 118-104 قرار دارد.

ترکیب اسید های چرب روغن کنجد عبارتند از:
اسید چرب اولئیک 8/49-3/45%
اسید چرب لینو لئیک 2/41-7/37%
اسید چرب پالمیتیک1/9-8/7%
اسید چرب استئاریک 7/4-6-3%
اسید چرب آراشیدیک 1/1-4/0%
روغن کنجد تصفیه نشده میتواند از رنگ پر رنگ تا کم رنگ تغییر کند و هر جا که تولید می شود مستقیما در آشپزی مصرف می شود.این روغن معمولا مطبوع بوده و طعم آجیلی آن مورد علاقه مردم است. کنجاله کنجد 40% پروتئین داشته ، بادوام و بسیار مطلوب دام است. ثبات و پایداری روغن کنجد زیاد است و اکسید نمی شود این خاصیت به خاطر وجود نوعی روغن به نام سزامولین(Sesamolin) است که در اثر تجزیه به یک ماده ضد اکسید شدن به نام سزامول تبدیل می شود که مانع اکسید شدن روغن دانه کنجد می شود. به همین دلیل از روغن کنجد می توان چندین بار برای سرخ کردن استفاده نمود(افکاری،1388).
1-8- خواص دارو یی :
از نظر طب قدیم ایران کنجد گرم و تر است. کنجد بسیار مغذی است و در اکثر کشورهای فقیر بعنوان جانشین گوشت بکار می رود.
1. برای چاق شدن و تقویت نیروی جنسی موثر است.
2. برای رفع قولنج، کنجد را آسیاب کرده و با سرکه مخلوط کنید و به مقدر نصف وزن کنجد، مغز بادام پوست کنده را بآن اضافه کنید آنها را پودر کنید و هر روز به مقدر یک قاشق سوپخوری از آن بخورید.
3. کنجد گرفتگی صدا را از بین می برد .
4. نرم کننده معده و روده است.
5. کره کنجد که در کانادا بنام تاهیتی معروف است، غذای خوبی برای رشد بچه هاست.
6. برگ کنجد را اگر به سر بمالید باعث رشد و سیاهی موی سر می شود.
7. دره نرم کننده معده و روده هاست.
8. کنجد فشار خون را کاهش می دهد.
9. کنجد ضد رماتیسم است.
10. برای رفع ناراحتی کیسه صفرا مفید است.
11. دم کرده برگ کنجد اسهال خونی را برطرف می کند.
12. روغن کنجد برای رفع تنگی نفس و سرفه خشک و زخم ریه مفید است.
13. روغن کنجد سوز ش ادرار را رفع می کند.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

14. از روغن کنجد بجای روغن زیتون در سالاد استفاده کنید.
15. کنجد با همه خواصی که درد برای معده ای ضعیف مناسب نیست زیرا ثقیل الهضم است . اینگونه اشخاص باید آنرا با عسل وسرکه بخورند .(بی نام، 2008).
1-9- تأثیر عناصر غذایی بر رشد و نمو گیاهان
عناصر اصلی و ضروری معدنی نقش بسیار مهم، اما متفاوتی در رشد و نمو گیاهان و عملکرد محصولات زراعی دارند. بطورکلی، نقش عمده عناصر غذائی در گیاهان عبارتند از:
الف) بخش ساختمانی و ترکیب سلولی گیاه را تشکیل می دهند، و در فعالیت های متابولیسمی آن موثر هستند.
ب) در حفظ و نگهداری سازمان و نظم سلول های گیاهی دخالت دارند.
ج) در انتقال و تولید انرژی گیاه موثرند، و بالاخره
د) در فعالیت های آنزیمی نقش بسزایی دارند.
هر یک از عناصر غذایی به تنهائی تعداد وظایفی را در گیاه طی مراحل مختلف رشد و نمو به عهده دارندکه بر حسب طبیعت آنها، دسترسی گیاه به آنها، مقدار یا ترکیب شان در اجزاء گیاه مثل ریشه، ساقه، برگ ها، گل ها، میوه ها و بذور این نقش ها متفاوت می باشند. کمبود هر یکی از عناصر اصلی یا فرعی در تبادل مواد و فرآیند های فیزیولوژیکی گیاه اختلال به وجود آورده و موجب کاهش رشد و نمو آنها و در نتیجه افت میزان محصول می شوند(مظاهری و مجنون حسینی، 1389).
1-10- نیتروژن
نیتروژن بطورکلی، عنصری است که بیش از سایر عناصر، تولید گیاهان زراعی و عملکرد را تعیین می کند. باستثنای بقولاتی که از نظر تثبیت ازت هوا کارآمد هستند. آب و ذخیره ازت عوامل عمده تعیین کننده سطح تولیدات کشاورزی در جهان هستند. ازت و فسفر هر دو در گیاه متحرک هستند و از اندام های پیرتر به اندام های جوانتر انتقال می یابند. لذا نشانه های کمبود، ابتدا در اندام های پیرتر گیاه ظاهر می شود( کوچکی و سرمد نیا، 1388).
بیشترین مقدار ازت بصورت تثبیت شده در پوسته ی خاک و رسوبات موجود است. منبع اصلی نیتروژن که به وسیله گیاهان استفاده می شود، گاز N2 است که 78 درصد هوا را تشکیل می دهد. نیتروژن عنصری پویا است که بین هوای خاک و موجودات زنده در گردش می باشد(ملکوتی و همایی،1383).
این عنصر در ترکیب شیمیائی گیاهان مثل پروتئین، اسید نوکلئیک، کلروفیل، آنزیم ها، ویتامین ها و غیره اهمیت بسزایی دارد. وقتی نقصان نیتروژن در گیاه رخ می دهد، رشد اندام های رویشی متوقف شده، برگ ها رنگ سبز مایل به زرد به خود گرفته و در عمل فتوسنتز اختلال بوجود می آید( مظاهری و مجنون حسینی، 1389).
نیتروژن عمدتا بصورت نیترات(NO3) و در شرایط احیایی مقداری نیز به شکل آمونیوم(NH4) جذب گیاه می شود. نیترات ورودی به درون گیاه با مصرف انرژی حاصل از فتوسنتز و با دخالت آنزیم های احیا کننده به نیتروژن آمونیاکی تبدیل می گردد. نیتروژن آمونیاکی با کربن پایه ای ترکیب و اسید گلوتامیک را می سازد واین اسید نیز به نوبه ی خود به بیش از 100 نوع اسیدآمینه تبدیل می شود(واتسون و کیلپارتریک،1991).
سایر محققین نیز اظهار داشتند که کمبود نیتروژن رشد برگها را کاهش می دهد و باعث کم رنگ تر شدن برگ ها می شود، زیرا میزان کلروفیل در برگ ها کاهش می یابد، پیری برگ تسریع می گردد، بنابراین مقدار دریافت تشعشع خورشیدی کاهش می یابد و درنهایت باعث کاهش تجمع ماده خشک در گیاهان می شود( مالنو و همکاران، 2008).
کود نیتروژن روی تجمع ماده خشک و تجمع نیتروژن و تخصیص آن در بخش های مختلف گیاهان تاثیر می گذارد. اطلاعات در این زمینه برای فهم مکانیسم های رشد و نمو گیاه ضروری است. اختلاف در تجمع ماده خشک در پاسخ به نیتروژن از اختلاف در مقدار میزان دریافت تشعشع فعال خورشیدی توسط کانوپی گیاهی و کارایی گیاه در استفاده از تابش خورشیدی ناشی می شود(دورداس و سیولاس،2009).
در ارتباط با مقدار نیتروژن و تجمع ماده خشک و دو جزء آن، یعنی میزان نور دریافتی و کارایی مصرف انرژی، مطالعات زیادی نشان دهنده آن است که میزان بیوماس در اثر کاهش میزان نیتروژن در خاک، کاهش می یابد. در این ارتباط در صد افت عمدتا در اثر کاهش سطح برگ اتفاق می افتد(ماسیگام و همکاران، 2009).
1-11- عناصر کم مصرف
در سال های اخیر با پیشرفت علم تغذیه گیاهان در تشخیص موارد کمبود عناصر کم مصرف، اهمیت این عناصر غذایی در تغذیه، رشد و نمو و عملکرد محصولات زراعی آشکارتر شده است. وجه مشترک این عناصر آن است که به مقدار خیلی کم مورد نیاز گیاهان هستند و در صورت وجود به مقدار زیاد و به شکل قابل جذب در خاک، می توانند تولید مسمومیت در گیاهان بنمایند(نقشینه پور، 1375).
عناصر کم مصرف قابل دسترسی که به مقدار کم مورد نیاز هستند، بطورکلی برای تولید محصولات زراعی کافی می باشند، البته خاک های آلی یا شنی دارای pH های بالا یا پایین، بیشتر دچار کمبود بعضی از عناصر کم مصرف می باشند که نوع و میزان کمبود بستگی به نوع محصول دارد. بعضی ژنوتیپ ها به کمبودها یا سمیت ها مقاومتر هستند. عناصر کم مصرف، تشکیل دهنده یآنزیم ها یا فعال کننده گیاه هستند. بیشتر آنها در گیاه متحرک می باشند، اما بور به مقدار زیادی غیر متحرک است و باعث رشد غیر عادی بافت های فعال می گردد، نظیر آنچه که کمبود کلسیم بوجود می آورد(کوچکی و سرمدنیا، 1388).
1-11-1- روی
روی در خاک ها از کانی های فرو منیزیم، آوریت، هورنبلاند و بیوتتیت بدست می آید که خود در سنگ های آذرین بازی یافت می شود(کوچکی و سرمد نیا، 1388).
روی فلز سنگینی است که همواره با مس و مولیبدن سه عنصر سنگین مورد نیاز گیاهی را تشکیل می دهند. روی در خاک و گیاه اغلب بصورت Zn2+ یا بصورت ترکیب روی و مشابه آن در خاک های قلیایی شدید، ظاهرا بصورت سیلیکات روی وجود دارد. این عنصر از طریق ظرفیت های فرعی تمایل به تشکیل کمپلکس دارد. متوسط فراوانی آن در پوسته زمین بین 70 تا 80 میلی گرم در کیلوگرم است. البته در خاک های محتوی فلزات سنگین بیش از 100میلی گرم در کیلو گرم است که بیشتر به صورت کربنات روی می باشد(ملکوتی و طهرانی،1378).
مشخص گردیده است که روی برای آنزیم هایی که در سنتز تریپتوفان، که پیش نیاز تولید IAA می باشد، ضروری است. گیاهانی که کمبود روی دارن با کمبود تریپتوفان و IAA مواجه می شوند و در نتیجه برگ های آنها کوچک شده و زودتر می ریزند. روی همچنین یک جزء تشکیل دهنده کربنیک آنهیدراز است که اسید کربنیک را به آب و گاز کربنیک کاتالیز می کند.(ناسون، 1958 ولیبدسی، 1972).
کمبود روی ممکن است در بعضی از خاک های فرسایش یافته و تسطیح نشده و جاهائی که از نظر موادآلی فقیر هستند مشاهده می شود. میزان کمبود روی را به آسانی می توان با انجام تجزیه خاک پیش بینی کرد. در صورتی که مقدار روی در تجزیه های خاکی کمتر از 3/0 میلی گرم در هر کیلو گرم خاک باشد، مصرف روی، مخصوصا در خاک های تحت آبیاری، موجب افزایش عملکرد هکتاری می شود. روشن است که اگر میزان فسفر در خاک زیاد باشد، مصرف روی موجود در خاک با مشکلاتی مواجه می شود. اما اگر میزان فسفر در خاک کم باشد، نیازهای مربوط به عنصر روی غالبا و از طریق خاک تامین می شود. سولفات روی و فرم های شلات آن، از منابع روی به شمار می روند. نیاز های کودی روی را می توان با محلول پاشی مزرعه نیز برطرف نمود(کاظمی، 1387).کمبود روی باعث کاهش سنتز RNA و ثبات ریبوزوم می گردد(پرسک و پلوکی،1971).
1-11-2- بور
بور از کانی های اولیه، نظیر سیلیکاتهای بور بدست می آید. بور در خاک به مقدار خیلی کم بصورت اسیدبوریک یا برات(HBO3) محلول بوده و بصورت برات جذب سطحی ذرات خاک می گردد(تیلور، 1964).در بین عناصر کم مصرف، کمبود بور متداول ترین کمبود هاست(گوپتا،1979).
اعتقاد بر این است که بور در نمو سلولف از طریق کنترل انتقال قند و تشکیل پلی ساکارید موثر است. نقش دیگری که به این عنصر نسبت داده می شود، اتصال آن به جایگاه فعال آنزیم فسفریلاسیون است که با این عمل از تشکیل نشاسته جلوگیری می کند و بدین ترتیب از پولیمریزاسیون زیاد قند در محل های قند سازی ممانعت به عمل می آورد. به علاوه به نظر می رسد که بور احتمالا تعیین کننده تجزیه قند در چرخه گلیکولیز و یا از چرخه پنتوز فسفات باشد. به هر حال نتیجه تجزیه قند در هر دو چرخه، اسید پیرویک و آزاد شدن انرژی است. نیاز بور و کلسیم اغلب لازم و ملزومند پس این تصور پیش می آید که بور ممکن است برای تشکیل دیواره سلولی و برای متابولیسم ترکیبات پکتیکی مورد نیاز باشد(کوچکی و سرمد نیا، 1388).
جذب عناصر میکرو مانند بور در مناطق خشک و نیمه خشک به دلایل متعدد از جمله آهکی بودن، بالا بودن pH خاک، مصرف بیش از اندازه کودهای فسفاته، وجود آنیون بی کربنات به خصوص در شرایط عدم تهویه و کمی موادآلی به شدت کاهش می یابد که دراین شرایط علایم کمبود آن ظاهر می گردد(کوچکی و علیزاده، 1370).
کمبود عنصر بور در بین عناصر کم مصرف پس از آهن و روی بزرگترین خسارت را بر محصول وارد می سازد.مقدار بور در گیاهان در حدود 5 تا 50پی پی امتغییر می کند. ولی این مقدار ممکن است در گیاهان خاک های مختلف تغییر کند. وقتی مقدار بور در گیاه کمتر از 15 پی پی ام باشد، علائم کمبود ظاهر می شود( شیرانی راد،1382).
علائم کمبود این عنصر در گیاه بصورت زرد شدن برگها و زرد شدن فواصل بین رگبرگه، پیچیدگی رو به پایین نوک برگ ها، تاب خوردگی برگ ها، مردگی بافت نوک برگ ها، تاخیر در گلدهی، تعداد کمتر غلاف و اندازه کوچکتر آنهاو همچنین مطالعات زیادی نشان داده اند که کاربرد مولیبدن و بور عملکرد سویا را نسبت به زمانی که کمبود این عناصر را دارند، افزایش می دهد(جرتال،2004 و لیو2001).
کمبود بور بطور معمول با استعمال کود در سطح% 5/0 تا 3 کیلوگرم در هکتار بصورت سرک، محلول پاشی برگ ها به مقدار1/0 تا 5/0 کیلو گرم در هکتار و یا استعمال ردیفی به مقدار 2 کیلو گرم در هکتار، اصلاح می گردد(گوپتا، 1979).
1-12- نتایج تحقیقات گذشتگان
ارقاممحلی کنجدبهدلیلکودپذیریپایین،بهمصرفکودهای شیمیاییواکنشچندانینشاننمیدهندولیدرارقام اصلاحشدهمصرفکوداورهمنجربهافزایشعملکرد شدهاست(احمدیوبحرانی، 1388).
راتکه(2005) اعلام کرد که افزایش نیتروژن سنتز شدید پروتئین رادر مقابل اسید چرب فراهم می آورد، بنابر این میزان روغن بذر کنجد کاهش می یابد.

  • 1
دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید